Soyadı kökenleri · 33 soyadı
Kişilik ve Erdem Soyadları ve Anlamları
Türkiye'nin en yaygın soyadı olan Yılmaz da dahil olmak üzere pek çok soyadı bir kişilik özelliğini anlatır: yılmayan, korkmayan, mert, yiğit, keskin, sağlam...
Bu soyadlarının önemli bir kısmı Türkçenin olumsuz sıfat-fiil yapısıyla kurulur: 'yılmak' fiilinden Yılmaz, 'korkmak' fiilinden Korkmaz, 'solmak' fiilinden Solmaz. Bu yapı, Soyadı Kanunu döneminde cesaret ve dayanıklılığı vurgulamak isteyen aileler arasında çok sevildi.
Bir kısmı ise atanın gerçek mizacından gelen lakaplardır. Neşeli bir kişiye 'Şen', becerikli birine 'Acar', yumuşak huylu birine 'Uysal' denmesi zamanla aile adına dönüşmüştür.
Kişilik ve Erdem soyadları listesi
- YılmazTürkçeYılmayan, pes etmeyenYılmaz, Türkçedeki 'yılmak' (korkup çekinmek, gözü yılmak) fiilinin olumsuz sıfat-fiil biçimidir ve 'yılmayan, korkmayan, pes etmeyen' anlamına gelir.
- AydınTürkçeAydınlık, bilgeAydın, Türkçede 'ışıklı, parlak, aydınlık' anlamına gelir; zamanla 'bilgili, okumuş kişi' anlamını da kazanmıştır.
- ÇetinTürkçeZorlu, dayanıklıÇetin, Türkçede 'zor, sert, yenilmesi güç' anlamına gelir.
- GülerTürkçeGüler yüzlüGüler, 'gülmek' fiilinden türeyen ve 'güler yüzlü, neşeli' kişiyi anlatan bir sözcüktür.
- KorkmazTürkçeKorkmayanKorkmaz, 'korkmak' fiilinin olumsuz sıfat-fiil biçimidir ve 'korku bilmeyen, cesur' anlamına gelir.
- ÇetinbaşTürkçeDayanıklı baş / liderÇetinbaş, 'çetin' (sert, yenilmesi güç) ve 'baş' sözcüklerinden oluşur; 'başı dik, kolay boyun eğmeyen, inatçı' kişiyi anlatır.
- BaşaranTürkçeBaşaran, başarılıBaşaran, 'başarmak' fiilinden türeyen ve 'başarılı, işini sonuna kadar götüren' kişiyi anlatan bir sözcüktür.
- KeskinTürkçeKeskin zekâ / keskinKeskin, 'iyi kesen' anlamının yanında 'zeki, kararlı, sözünü esirgemeyen' kişiyi de anlatır.
- ÖzgürTürkçeÖzgürlükÖzgür, 'bağımsız, hür' anlamına gelen ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki dil çalışmalarıyla yaygınlaşan bir sözcüktür.
- SağlamTürkçeSağlamlıkSağlam, Türkçede 'sağlıklı, dayanıklı, güvenilir' anlamlarına gelir.
- SezerTürkçeSezen, hissedenSezer, 'sezmek' fiilinden gelir ve 'çabuk anlayan, sezgileri güçlü' kişiyi anlatır.
- UçarTürkçeUçan, özgürUçar, 'uçmak' fiilinden türeyen ve 'uçan, çevik, hızlı' anlamına gelen bir sözcüktür.
- UysalTürkçeUysal karakterUysal, 'uymak' fiiliyle ilişkili olarak 'yumuşak huylu, uyumlu, geçimli' kişiyi anlatır.
- YamanTürkçeYaman, güçlüYaman, Eski Türkçede 'kötü, korkunç' anlamında kullanılırken zamanla 'becerikli, usta, yiğit' anlamına kaymıştır.
- YiğitTürkçeYiğitlikYiğit, Türkçede 'cesur, mert, delikanlı' anlamına gelir ve Anadolu'nun kahramanlık türkülerinin vazgeçilmez kelimesidir.
- AcarTürkçeAcar, çevikAcar, Türkçede 'atak, gözü pek, becerikli' anlamına gelir.
- AydınlarTürkçeAydınlar topluluğuAydınlar, 'aydın' sözcüğünün çoğul biçimidir ve 'Aydın ailesi, Aydın'ın soyundan gelenler' anlamında bir sülale adını anlatır.
- BilginTürkçeBilgi sahibiBilgin, 'bilgili, âlim' anlamına gelir; Cumhuriyet döneminde 'âlim' kelimesinin Türkçe karşılığı olarak yaygınlaşmıştır.
- CoşkunTürkçeCoşkuluCoşkun, 'coşmak' fiilinden gelir ve 'coşkulu, heyecanlı, taşkın' anlamına gelir.
- ErdemTürkçeErdem, ahlakErdem, Eski Türkçede 'fazilet, ahlaki üstünlük, yiğitlik' anlamına gelir.
- GüvenTürkçeGüvenGüven, 'güvenmek' fiiliyle ilişkili olarak 'emniyet, itimat' anlamına gelir.
- MertFarsçaMertlikMert, Farsça 'merd' (erkek, yiğit) sözcüğünden gelir; Türkçede 'sözünün eri, dürüst, yiğit' anlamını kazanmıştır.
- OkurTürkçeOkur; eğitimOkur, 'okumak' fiilinden türeyen ve 'okuma yazma bilen, okumuş kişi' anlamına gelen bir sözcüktür.
- OnurLatince kökenliOnurOnur, 'şeref, haysiyet, öz saygı' anlamına gelir; sözcüğün Latince 'honor' kökünden Batı dilleri aracılığıyla Türkçeye geçtiği kabul edilir.
- PekerTürkçePek er; çok yiğitPeker, 'pek' (sağlam, güçlü) ve 'er' (yiğit) sözcüklerinden oluşur; 'güçlü, sağlam yiğit' anlamına gelir.
- ŞenTürkçeŞen, neşeliŞen, Türkçede 'neşeli, güler yüzlü' anlamına gelir.
- UluTürkçeUlu, yüceUlu, Eski Türkçe 'uluğ' sözcüğünden gelir ve 'büyük, yüce, saygın' anlamına gelir.
- ÜnlüTürkçeÜnlüÜnlü, 'ün' (şöhret) sözcüğüne '-lü' eki getirilerek oluşur; 'tanınmış, şöhretli' anlamına gelir.
- YavuzTürkçeYavuz; sert / kararlıYavuz, Eski Türkçede 'kötü, sert' anlamındayken zamanla 'yiğit, zorlu, keskin' anlamını kazanmıştır.
- KıranTürkçeKıran; güçlüKıran, Türkçede hem 'kırıp geçiren, yenilmez' hem de 'dağ sırtı, yamaç' anlamlarına gelir.
- ŞekerFarsçaŞeker; tatlılıkŞeker, Farsça kökenli sözcükten gelir; tatlılığı ve sevimliliği simgeler.
- TekerTürkçeTeker / meslek veya lakapTeker, 'tek' (yalnız, eşsiz) ve 'er' (yiğit) sözcüklerinden oluştuğu şeklinde yorumlanır; 'eşsiz yiğit' anlamına gelir.
- ZorluTürkçe (Farsça kökenli)Zorlu, güçlüZorlu, Farsça kökenli 'zor' (güç, kuvvet) sözcüğüne '-lu' eki getirilerek oluşur; 'güçlü, kolay yenilmez' anlamına gelir.
Soyadınızın arkasındaki aileyi keşfedin
Soyadının anlamı bir başlangıç; asıl hikâye atalarınızda. e-Devlet PDF'inizi yükleyin, soyağacınız ağaç şeklinde, göç haritası ve zaman tüneliyle birlikte oluşsun.
Sık Sorulan Sorular
En bilinen kişilik ve erdem soyadları hangileri?+
Yılmaz, Aydın, Çetin, Güler, Korkmaz, Çetinbaş, Başaran, Keskin bu grubun en sık rastlanan örnekleri arasındadır. Bu sayfada 33 soyadının anlamını ve kökenini bulabilirsiniz.
Kişilik ve Erdem soyadları neden bu kadar çok seçildi?+
Cumhuriyet'in ilk yıllarında yeni ulusun ideallerini yansıtan cesaret, dayanıklılık ve dürüstlük gibi erdemler, soyad seçiminde en çok tercih edilen temalar arasındaydı.
Soyadı Kanunu ne zaman çıktı?+
2525 sayılı Soyadı Kanunu 21 Haziran 1934'te kabul edildi ve 2 Ocak 1935'te yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra her ailenin bir soyadı seçip nüfus idaresine tescil ettirmesi zorunlu hâle geldi.
Kendi soyadımın kökenini nasıl öğrenebilirim?+
Soyadınızın anlamını bu rehberden öğrenebilirsiniz; ailenize özgü kökeni ise e-Devlet Alt-Üst Soy Bilgisi belgesindeki doğum yerleri ve kuşak bağlantıları gösterir. Belgeyi Atalarım'a yüklediğinizde ağacınız, göç haritanız ve zaman tüneliniz otomatik oluşur.