Soyadı kökenleri · 14 soyadı
Renk ve Görünüş Soyadları ve Anlamları
Anadolu'da insanları ayırt etmenin en eski yolu görünüşlerine göre lakap takmaktı: sarışın birine 'Sarı', açık renk gözlüye 'Çakır', sakalı seyrek olana 'Köse', iri yapılıya 'Koca' denirdi.
Eski Türkçede renklerin ayrıca yön ve güç anlamı vardı: kara kuzeyi ve büyüklüğü, ak batıyı ve temizliği, gök doğuyu, kızıl güneyi anlatırdı. Karadeniz ve Akdeniz adları bu geleneğin izlerini taşır.
1934'te birçok aile, kuşaklardır anıldıkları bu lakapları resmî soyad olarak tescil ettirdi. Bu yüzden renk ve görünüş soyadları çoğu zaman ailenin 1934 öncesindeki gerçek lakabını yansıtır.
Renk ve Görünüş soyadları listesi
- KaraTürkçeGüçlü / koyu renk çağrışımıKara, Eski Türkçede yalnızca siyah rengi değil 'büyük, güçlü' ve 'kuzey' anlamlarını da taşır; Karadeniz adındaki 'kara' bu kullanımın örneğidir.
- ÇakırTürkçeÇakır göz / çevikÇakır, Türkçede mavi-yeşil ya da ela göz rengini anlatır; aynı zamanda 'çakır doğan' denen bir av kuşunun adıdır.
- GürbüzTürkçeSağlam yapılıGürbüz, Türkçede 'sağlıklı, iyi gelişmiş, güçlü yapılı' anlamına gelir.
- İnceTürkçeİnce yapılı / zarifİnce, Türkçede hem 'zayıf, narin yapılı' hem de 'zarif, kibar, ince düşünceli' anlamlarını taşır.
- KöseTürkçeSakalsız / fiziksel özellikKöse, sakalı hiç çıkmayan ya da çok seyrek olan erkeği anlatan Türkçe sözcüktür.
- SarıTürkçeSarı renk / fiziksel özellikSarı, Türkçedeki renk adından gelir; soyad genellikle sarışın bir atanın lakabından doğmuştur.
- BozTürkçeBoz renk / bozkırBoz, Türkçede 'gri, toprak rengi' anlamına gelir; bozkır ve bozkurt kelimelerinde de görülür.
- GençTürkçeGençlikGenç, 'yaşı küçük, dinç' anlamına gelir.
- KocaTürkçeKoca; büyük / saygınKoca, Türkçede 'büyük, iri' ve 'yaşlı, ulu' anlamlarına gelir.
- KüçükTürkçeKüçük; aile lakabıKüçük, Türkçedeki 'küçük' sözcüğünden gelir.
- ParlakTürkçeParlaklıkParlak, 'parlamak' fiilinden gelir; 'ışıl ışıl, göz alıcı' ve mecazen 'başarılı, zeki' anlamlarını taşır.
- AkbaşTürkçeAk başAkbaş, 'ak' (beyaz) ve 'baş' sözcüklerinden oluşur; saçları erken ağarmış bir atanın lakabından gelir.
- NarinFarsçaNarin, zarifNarin, Farsça kökenli bir sözcüktür ve 'ince, zarif, kırılgan' anlamına gelir.
- SarıcaTürkçeSarıcaSarıca, 'sarı' sözcüğüne '-ca' küçültme eki getirilerek oluşur; 'sarımsı, sarışınca' anlamına gelir.
Soyadınızın arkasındaki aileyi keşfedin
Soyadının anlamı bir başlangıç; asıl hikâye atalarınızda. e-Devlet PDF'inizi yükleyin, soyağacınız ağaç şeklinde, göç haritası ve zaman tüneliyle birlikte oluşsun.
Sık Sorulan Sorular
En bilinen renk ve görünüş soyadları hangileri?+
Kara, Çakır, Gürbüz, İnce, Köse, Sarı, Boz, Genç bu grubun en sık rastlanan örnekleri arasındadır. Bu sayfada 14 soyadının anlamını ve kökenini bulabilirsiniz.
Renk ve Görünüş soyadları neden bu kadar çok seçildi?+
Görünüşe dayalı lakaplar köyde herkesin bildiği adlar olduğu için tescilde en az tartışma çıkaran soyadları arasındaydı; Kanun yalnızca 'gülünç veya genel adaba aykırı' adları yasaklıyordu.
Soyadı Kanunu ne zaman çıktı?+
2525 sayılı Soyadı Kanunu 21 Haziran 1934'te kabul edildi ve 2 Ocak 1935'te yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra her ailenin bir soyadı seçip nüfus idaresine tescil ettirmesi zorunlu hâle geldi.
Kendi soyadımın kökenini nasıl öğrenebilirim?+
Soyadınızın anlamını bu rehberden öğrenebilirsiniz; ailenize özgü kökeni ise e-Devlet Alt-Üst Soy Bilgisi belgesindeki doğum yerleri ve kuşak bağlantıları gösterir. Belgeyi Atalarım'a yüklediğinizde ağacınız, göç haritanız ve zaman tüneliniz otomatik oluşur.